πραγματικά στην Ελληνική Σκηνή υπάρχουν φωνές που δεν φοβούνται να υψωθούν απέναντι στο φαρισαϊσμό και το φασισμό..
υποδεχόμαστε ένα ακόμα κείμενο μιάς ομάδας επιστημόνων που αξίζει να διαδίδει κανείς το λόγο τους...
καλή ανάγνωση...
--------------------------------------------
Μια (άλλη) στρατηγική για το μεταναστευτικό
Απρίλιος 2012
* Το κείμενο είναι προϊόν συλλογικής εργασίας που πραγματοποιήθηκε από ομάδα της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου που αποτελείτο από τους Γαρυφαλλιά Αναστασοπούλου Ελένη Καλαμπάκου, Βαγγέλη Μάλλιο, Αντώνη Σπάθη, Ηλία Τσαουσάκη, Ανδρέα Τάκη, Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, και Δημήτρη Χριστόπουλο υπό τον συντονισμό του τελευταίου.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο τρόπος με τον οποίον αντιμετωπίζεται το μεταναστευτικό στην Ελλάδα πρέπει να αλλάξει επειγόντως. Η νομοθεσία θα πρέπει να εξορθολογιστεί σε κάποια σημεία ενώ κάποιες διατάξεις οι οποίες παραμένουν ανεφάρμοστες από την θέσπισή τους μέχρι σήμερα θα πρέπει να ενεργοποιηθούν άμεσα.
Κυρίως όμως πρέπει να υπάρξει αλλαγή πλεύσης στην πολιτική βούληση: το μεταναστευτικό δεν είναι υλικό προεκλογικής χρήσης αλλά εξόχως σύνθετη κοινωνική διακύβευση η αντιμετώπιση της οποίας αποτελεί ζητούμενο κοινωνικής συνοχής, αξιοπρέπειας και ασφάλειας των ανθρώπων που ζουν στην Ελλάδα.
Το παρόν είναι κείμενο τεκμηρίωσης της ανάγκης αυτής της αλλαγής.
Βασίζεται στην απλή πεποίθηση ότι ένα πλειοψηφικό τμήμα των μεταναστών που βρίσκονται στην Ελλάδα έχει ήδη μπει σε οριστική διαδικασία κοινωνικής και πολιτικής ενσωμάτωσης με τελική εκβολή στην ελληνική ιθαγένεια.
Ένα άλλο τμήμα μπορεί να εισέλθει σε τέτοια δυναμική με τη συμβολή του νομοθέτη και της διοίκησης διότι βρίσκεται στο μεταίχμιο του αποκλεισμού και της ένταξης.
Με δεδομένο πως οι άνθρωποι αυτοί έχουν αναπότρεπτα μεταφέρει τις βιοτικές τους σχέσεις στη χώρα, η ενσωμάτωση είναι μονόδρομος.
Ένα άλλο τμήμα μεταναστών στερούμενων νομιμοποιητικών εγγράφων ζει σε συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού χωρίς ορατές πιθανότητες κοινωνικής ένταξης και ειδικά στις σημερινές συνθήκες της κρίσης.
Η δημόσια συζήτηση που διεξάγεται προεκλογικά σήμερα αφορά αποκλειστικά αυτό το τμήμα, μολονότι με ανεύθυνο και αγοραίο τρόπο στοχοποιούνται όλοι οι μετανάστες.
Είναι γνωστό πως απελάσεις στις χώρες προέλευσης των στερούμενων νομιμοποιητικών εγγράφων μεταναστών δεν πραγματοποιούνται για λόγους που υπερβαίνουν τη βούληση τόσο του ελληνικού κράτους όσο και συχνά των ιδίων.
Οι μετανάστες αυτοί από τη στιγμή που δεν μπορεί να απελαθούν πρέπει να καταγραφούν για να βγουν από την αφάνεια.
Όταν και αν η απέλαση γίνει εφικτή, τότε μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Αν από την άλλη, η απέλαση δεν πραγματοποιείται για ένα ικανό χρονικό διάστημα, το κράτος οφείλει να τακτοποιήσει το καθεστώς διαμονής των ανθρώπων αυτών.
Είναι επιτακτική λοιπόν ανάγκη, το ελληνικό κράτος να υλοποιήσει μηχανισμούς ώστε ο πληθυσμός αυτός να μπορεί στοιχειωδώς να ζει σε συνθήκες που δεν τροφοδοτούν ούτε το έγκλημα ούτε κυρίως το φόβο του εγκλήματος, της απειλής και της απόγνωσης τόσο στους ίδιους όσο και στον ελληνικό λαό.
Το μεταναστευτικό στην Ελλάδα σχετίζεται
• με τα πραγματολογικά δεδομένα της μετανάστευσης (πόσοι, τι είναι και τι κάνουν οι μετανάστες)
• με μια αποτυχημένη μεταναστευτική πολιτική η οποία και δικαιώματα σωρηδόν παραβιάζει και αναποτελεσματική ως προς τους στόχους της είναι
• και κυρίως την αντανάκλαση των δύο προηγούμενων σε επιθετικές αντιμεταναστευτικές αντιλήψεις που ενδημούν και φαίνεται να κυριεύουν ένα ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής κοινής γνώμης.
Η προεκλογική άνοδος της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής είναι η ένδειξη της απήχησης αυτών των αντιλήψεων.
Η απόγνωση ή αγανάκτηση μιας μερίδας της ελληνικής κοινωνίας που η ίδια εν πολλοίς μπορεί να αποδίδει (ορθώς ή όχι) στους μετανάστες είναι ένα δεδομένο το οποίο καλούμαστε να λαμβάνουμε υπόψη όταν συζητάμε για το μεταναστευτικό.
Πριν από μερικά χρόνια, κάποιοι έλεγαν πως «οι μετανάστες δεν είναι πρόβλημα, έχουν προβλήματα».
Σήμερα για εμάς είναι σαφές ότι το σύνθημα αυτό ήταν λάθος για δύο λόγους: διότι, πρώτον, κατά κανόνα οι άνθρωποι δεν προτιμούν να συμβιώνουν με ανθρώπους με προβλήματα, και, δεύτερον, διότι το γεγονός ότι οι μετανάστες έχουν προβλήματα δεν σημαίνει ότι η μετανάστευση δεν μπορεί να αποτελέσει μείζον πρόβλημα αν δεν αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα, ρεαλισμό και σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Όλα αυτά δηλαδή που έλειψαν για μια περίπου εικοσαετία στην ελληνική μεταναστευτική πολιτική με τα αποτελέσματα που βλέπουμε.
Στην Ελλάδα σήμερα, το πρόβλημα έχει αποεστιαστεί από την αλβανική μετανάστευση της δεκαετίας του ’90. Παρά τους υπαρκτούς κραδασμούς και εντάσεις, για το μεγαλύτερο μέρος της κοινής γνώμης «οι Αλβανοί είναι ενσωματωμένοι», σε αντίθεση με τους ‘νέους’ μετανάστες από Ασία και Αφρική, οι οποίοι κατά κανόνα στερούνται πλήρως νομιμοποιητικών εγγράφων.
Το πρόβλημα στον ελληνικό δημόσιο λόγο εντοπίζεται εκεί:
στους «παράνομους μετανάστες» ή «λάθρο-μετανάστες».
Με αυτό κυρίως το ζήτημα ασχολείται το παρόν κείμενο τεκμηρίωσης.
Σε αυτή τη συγκυρία, η ανάγκη μιας στρατηγικής για το μεταναστευτικό αναδεικνύεται σε πολιτικό ζητούμενο πρώτης προτεραιότητας.
Το κείμενο ξεκινάει παρουσιάζοντας το ζήτημα στον κυρίαρχο δημόσιο λόγο σήμερα και συνεχίζει με τα προτεινόμενα βήματα μιας (άλλης) στρατηγικής.
Νομοθετικά ερείσματα για μια τέτοια στρατηγική υπάρχουν στην ελληνική έννομη τάξη (κυρίως στον ν. 3907/11) ωστόσο είτε συνειδητά υπονομεύονται από την ίδια την ελληνική αστυνομία και διοίκηση, είτε χάνονται μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο έλλειψης πολιτικής βούλησης του πολιτικού προσωπικού που κυβερνά τη χώρα αλλά και ανικανότητας του κρατικού μηχανισμού στο σύνολό του.
Τέλος, το κείμενο εστιάζει σε δύο μείζονα ζητήματα επικαιρότητας, το υγειονομικό και τα κέντρα κράτησης αναδεικνύοντας τον βαθύτατα απρόσφορο και προβληματικό τρόπο αντιμετώπισης των ζητημάτων αυτών με τις πρόσφατες υπουργικές εξαγγελίες οι οποίες ανακυκλώνουν το ζήτημα οξύνοντας μάλιστα με τρόπο επικίνδυνο τα ήδη επιθετικά αντανακλαστικά της ελληνικής κοινής γνώμης.
1. Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΩΣ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
Τον τελευταίο καιρό το μεταναστευτικό έχει έρθει στην επικαιρότητα για μία ακόμη φορά με τον λάθος τρόπο ενόψει των επικείμενων εκλογών.
Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου θεωρεί και τεκμηριώνει ακολούθως ότι η διατύπωση αντιφατικών, μη πραγματοποιήσιμων και σε ορισμένες περιπτώσεις έκνομων προτάσεων μέσα σε ένα θολό προεκλογικό κλίμα δεν ευνοεί την σαφήνεια των επιχειρημάτων, ούτε την διαμόρφωση εγγυήσεων για την θέσπιση λύσεων στα χρόνια προβλήματα και τις εκκρεμότητες που αναμένουν άμεσα διευθέτηση:
τα γκέτο στην Αθήνα, η άνθιση της εγκληματικότητας και η βία κάθε προέλευσης, το τσαλαπάτημα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στους χώρους κράτησης, η αβεβαιότητα και η εδραίωση του φόβου σε μεγάλα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας, των μεταναστών συμπεριλαμβανομένων.
Συνεχίζεται η ανεξέλεγκτη πορεία εντυπωσιασμού της Κυβέρνησης προς μια δήθεν αποφασισμένη, μετωπική «αντιμετώπιση» του μεταναστευτικού ζητήματος.
Όλως τυχαίως, λίγο πριν από τις εκλογές και σε μια προσπάθεια αλλαγής της προεκλογικής ατζέντας, θυμήθηκαν τους μετανάστες και τα συσσωρευμέναπροβλήματα που έχει δημιουργήσει η δική τους έλλειψη πολιτικής βούλησης να εφαρμόσουν μια συμπαγή, δίκαιη, υπεύθυνη μεταναστευτική πολιτική.
Τελευταίο δείγμα τέτοιας αντιμετώπισης (και μάλιστα προερχόμενο από υποτιθέμενους εχθρούς του λαϊκισμού), αποτελεί ο κυνικός τρόπος με τον οποίο οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη και Υγείας επιχείρησαν, σε κοινή δήλωσή τους, να ταυτίσουν τους μετανάστες με την ‘πηγή του κακού’ για τα μείζονα προβλήματα δημόσιας υγείας της ελληνικής κοινωνίας.
Τους χαρακτήρισαν ως ‘ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί’, τη στιγμή που ο πραγματικός κίνδυνος ανάφλεξης της κοινωνίας προέρχεται από τη συγκρουσιακή ρητορική και τον μισαλλόδοξο λόγο, που τροφοδοτεί ευθέως τα άκρα.
Η σχετική, πρόχειρη, εκπρόθεσμα κατατεθείσα τροπολογία αποσύρθηκε.
Όμως, ο κίνδυνος να κυριαρχήσουν επικίνδυνες, ρατσιστικές ιδεοληψίες γενικεύσεων και συμψηφισμών, παραμένει σοβαρός.
Μια κοινωνία, όπου κάθε μετανάστης θα θεωρείται ‘κίνδυνος για τη δημόσια υγεία’ και ‘βιολογικός εχθρός’, δε μπορεί παρά να είναι μια κοινωνία μισαλλόδοξη και φοβική.
Μια κοινωνία αντιδημοκρατική, με διαχωριστικές γραμμές και μηδενικό σεβασμό στα δικαιώματα του μετανάστη και του πρόσφυγα.
Την ίδια στιγμή, η Νέα Δημοκρατία και ο ΛΑΟΣ επενδύουν με τρόπο αγοραίο, ανεύθυνο και ιδεοληπτικό στην απονομιμοποίηση της μεταρρύθμισης του δικαίου της ελληνικής ιθαγένειας (ν. 3838/2010).
Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, συμπεριφέρεται πολιτικά σαν ο νόμος αυτός να μην ήταν δικός του. Το βασικό επιχείρημα του ιδεολογικού οπλοστασίου εναντίον της μεταρρύθμισης αυτής είναι πως ο «νόμος για την ιθαγένεια καθιστά την Ελλάδα
Αφού πέρασε την τελευταία στιγμή τους ΦοΔΣΑ Α.Ε.*, προτού κατατεθεί το πολυνομοσχέδιο-σκούπα «Ρυθμίσεις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την Αυτοδιοίκηση και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση-Ενσωμάτωση Οδηγίας 2009/50/ΕΚ» («Καλλικράτης 2»), όπως αποκαλύπτει σήμερα η aftodioikisi.gr, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών (Τάσος Γιαννίτσης-Πάρης Κουκουλόπουλος), σε συνεργασία με τον υπουργό ΠεριβάλλοντοςΓιώργο Παπακωνσταντίνου, φρόντισε να κάνει και κάτι άλλο, προτού διαλυθεί η Βουλή:
