«Είναι
σαν να παρακολουθείς μία έκταση σαν το Μανχάταν να σπάει σε κομμάτια
μπροστά στα μάτια σου» λέει ο σκηνοθέτης James Balog περιγράφοντας την
δημιουργία ενός από τα μεγαλύτερα παγόβουνα που καταγράφηκε από τον
κινηματογραφικό φακό. Στην ταινία Chasing Ice το κινηματογραφικό
συνεργείο κατέγραψε ένα παγόβουνο 7,4 κυβικών χιλιομέτρων, να
αποκόπτεται από τον παγετώνα Ilulissat στην Γροιλανδία. Το φιλμ
κυκλοφορεί αύριο στην Βρετανία.
Τον περασμένο Νοέμβριο, ο εννιάχρονος Βρετανός από το Norfolk, Kieron Williamson, συγκέντρωσε 100.000 λίρες
Αγγλίας πουλώντας τους 33 πίνακές του μέσα σε λίγα λεπτά.
Ο μικρός μετά δήλωσε ότι θέλει να γιορτάσει την επιτυχία κερνώντας την οικογένειά του κινέζικο (takeway)…
Κανείς δεν ξέρει από που κληρονόμησε το ταλέντο του ο μικρός Kieron, τα έργα του όμως είναι έργα “ενηλίκων” και μάλιστα τόσο ιδιοφυή που παρομοιάζονται με έργα του Μονέτ και του Πικάσσο.
Ξεκίνησε τη ζωγραφική σε ηλικία έξι ετών, ζητώντας κατά τη διάρκεια διακοπών με τους γονείς του, ένα
Τα οστά της μυστηριώδους γυναίκας στην περιφέρεια του μοναστηριού της Σαντ' Όρσολα στη Φλωρεντία, πιθανώς εντόπισαν οι Ιταλοί αρχαιολόγοι, που πασχίζουν επί αιώνες να ανακαλύψουν το υποθετικό πρόσωπο που χρησίμεψε ως μοντέλο στον Λεονάρντο ντα Βίντσι για να φιλοτεχνήσει τον περίφημο πίνακα της Τζοκόντα, ανακοίνωσαν σήμερα οι χρηματοδότες των ανασκαφών.
Επειτα από πολύμηνη διακοπή, οι αρχαιολόγοι επέστρεψαν στο σκάμμα τους, που είχαν αρχίσει να ερευνούν τον περασμένο χρόνο στην περιφέρεια του μοναστηριού, όπου κατ' αυτούς ενδέχεται να βρίσκονται τα λείψανα της Λίζα Γκεραρντίνι, η οποία θεωρείται πως υπήρξε το μοντέλο για τη διάσημη Μόνα Λίζα.
Τρεις νέοι τάφοι, περιέχοντες πολλούς σκελετούς, ήλθαν στο φως από την σκαπάνη των αρχαιολόγων, τονίζει η Επιτροπή Αξιολόγησης των Πολιτιστικών Αγαθών, που υποστηρίζει τις ανασκαφές.
Τα λείψανα θα σταλούν εν συνεχεία στο Γραφείο Συντήρησης Πολιτιστικών Αγαθών, του οποίου η έδρα βρίσκεται στη Ραβένα, προκειμένου να εξετασθούν και να αξιολογηθούν, τονίζουν οι ερευνητές.
Κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών αποκαλύφθηκαν και τα ερείπια ενός παλιού πρεσβυτέριου, που είχε ανεγερθεί από τις φραγκισκανές μοναχές που είχαν εγκατασταθεί στο κοινόβιο στα τέλη του 15ου και αρχές του 16ου αιώνα.
Η Λίζα Γκεραρντίνι (1479-1542), γνωστή επίσης και ως Λίζα ντελ Τζοκόντο, είχε παντρευτεί έναν πλούσιο έμποριο μεταξιού της Φλωρεντίας. Δεν είναι λίγοι οι ειδικοί που θεωρούν πως αποτέλεσε το μοντέλο για τον αξεπέραστο πίνακα, ο οποίος εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου - καίτοι η πραγματική ταυτότητα του μοντέλου δεν έχει εξακριβωθεί με βεβαιότητα.
Το διάσημο έργο περιβάλλεται από μία αχλύ μυστηρίου, που έχει δώσει τροφή σε πολλές αντικρουόμενες απόψεις, με αρκετούς άλλους ερευνητές να έχουν φθάσει έως του σημείου να υποστηρίζουν πως μοντέλο του πίνακα υπήρξε ένας νεαρός άνδρας, υπόθεση που αντιμετωπίζουν με μεγάλο σκεπτικισμό οι υπεύθυνοι του Λούβρου.
Ο ΑΝΤΑΝΑΣ ΜΟΚΟΥΣ ΣΙΒΙΚΑΣ, 56 ετών, Κολομβιανός μαθηματικός και φιλόσοφος, με καταγωγή από τη Λιθουανία. Το 1993, παραιτήθηκε από καθηγητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Κολομβίας και έθεσε υποψηφιότητα, επιτυχώς, για δήμαρχος της Μπογκοτά.
Υπηρέτησε την πόλη του για 2 θητείες, μέχρι το 2004, και πέτυχε, σε πολύ μεγάλο βαθμό, αυτό που λέμε όλοι ότι πρέπει να γίνει αλλά δεν ξέρουμε πώς, όταν συναπαντάμε κάτι στραβό στην κοινωνία μας και αναρωτιόμαστε πώς να το διορθώσουμε: άλλαξε τη νοοτροπία των συμπολιτών του!
ΜΕ την εφευρετικότητα ενός ακαδημαϊκού, ο Αντάνας Μόκους κατάφερε να μετατρέψει την Μπογκοτά σε «μία πειραματική τάξη 6,5 εκατομμυρίων... μαθητών». Μιλάμε για μια πόλη που, μέχρι να την «αναλάβει» αυτός, ήταν πνιγμένη στο έγκλημα, στο καυσαέριο, στο άναρχο κυκλοφοριακό σύστημα, στην ανεξέλεγκτη διαφθορά, στην επιθετική συμπεριφορά του ενός πολίτη προς τον άλλον, στα σκουπίδια και στη βρώμα -αν κάτι σας θυμίζουν όλ' αυτά.
Ο ΚΟΣΜΟΣ, μέσα από τον θυμό και την απογοήτευσή του, διψούσε για μιαν αλλαγή. Λαχταρούσε να 'ρθουν καλύτερες μέρες στη ζωή του. Ήλπιζε σε έναν ηγέτη που θα είχε όραμα, θάρρος και φαντασία. Ο Μόκους «έπεσε» στη ζωή τους σαν δώρο εξ ουρανού. Στα αμφιθέατρα του πανεπιστημίου είχε τη φήμη «εκκεντρικού καθηγητή», που επικοινωνούσε και δίδασκε τους φοιτητές του με σύμβολα, χιούμορ και μεταφορές. Τις ίδιες μεθόδους, αλλά πολύ πιο «τραβηγμένες» απ' ό,τι μέσα στα αμφιθέατρα, εφάρμοσε στους δρόμους της Μπογκοτά...
Ο ΜΟΚΟΥΣ δεν είναι «μια γραφική περίπτωση», όπως ίσως σπεύσουν να πουν ορισμένοι. Οι μέθοδοί του στηρίζονται σε συγκεκριμένες αρχές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις σχετικά με το πώς να κερδίσεις την εκτίμηση των μαζών, πώς να εμφυσήσεις σε αυτούς τις αρχές της αξιοπρέπειας, την εντιμότητα κ.λπ., και πώς να βρίσκεις τη χρυσή τομή μεταξύ «επίσημων και μη επίσημων κανόνων» στη ζωή.
======================================================== "O σιωπών δοκεί συναινείν"
Για όσους δεν γνωρίζετε τι είναι τοflashmob, πρόκειται για μια ομάδα ανθρώπων που έχουν συνεννοηθεί και σχεδιάσει μια χορογραφία την οποία παρουσιάζουν ξαφνικά και χωρίς συγκεκριμένο λόγο σε οποιοδήποτε σημείο σε ανύποπτο χρόνο.
Πριν λίγες μέρες, λοιπόν, διοργανώθηκε το μεγαλύτερο ταυτόχρονο flashmob στον κόσμο, καθώς εκατοντάδες χορευτές συγκεντρώθηκαν σε διαφορετικά σημεία των ΗΠΑ και του Καναδά και χόρεψαν ακριβώς την ίδια ώρα την ίδια χορογραφία.
Δείτε μερικά από τα βίντεο που ανέβηκαν στο YouTube:
Η Street Art αναπτύσσεται σε δημόσιους χώρους και περιλαμβάνει μια ποικιλία μορφών και τεχνικών. Τα wheat pasting, sticker bombing, stencil graffiti, poster art, οι υπαίθριες προβολές και εγκαταστάσεις, η χρήση μικτών τεχνικών, η παραποίηση οδικών σημάτων κ.α. περιλαμβάνονται σε αυτό που ονομάζουμε με μια λέξη σήμερα, street art. Το Graffiti είναι σίγουρα ο μεγάλος εκπρόσωπος της Street Art.
Η λέξη Graffiti, εμφανίστηκε ως όρος στα μέσα του 19ου αιώνα και προέρχεται από την ιταλική λέξη "graffiato" (γρατζουνισμένος). Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά απο αρχαιολόγους όπως ο Raffaele Garucci κατά την ανακάλυψη των επιγραφών και των φιγούρων στα ερείπια των κατακόμβων της Ρώμης και της Πομπιϊας, προσπαθώντας έτσι να ξεχωρίσει το φαινόμενο αυτό από τα υπόλοιπα είδη Τέχνης.
Το 1933 ο Γάλλος φωτογράφος Brassai γράφει σε ένα δοκίμιο του για την Graffiti: "The Bastard art of ill-famed streets" ( H μπάσταρδη Τέχνη των αρρωστημένων-διάσημων δρόμων)! Το Graffiti συνδέεται σε αρκετές περιπτώσεις με τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της περιόδου. Ένα καλό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι αυτό στην δεκαετία του 1960 κατά την διάρκεια της ?επανάστασης? των μαθητών στην Αμερική που με το σλόγκαν"Τhe Wall Will have their Say", οι τοίχοι των σχολίων της χώρας γέμισαν με ποίηση και πολιτικά μηνύματα. Την δεκαετία του 1970 πλέον το graffiti είχε αποκτήσει νέες τεχνικές και είχε κατακλύσει το μετρό της Νέας Υόρκης.
Το "tagging"(υπογραφή) εξαπλώνεται ταχύτατα με την έντονη επιρροή της Hip Hopκουλτούρας και οι μαρκαδόροι αντικαθιστώνται από τα αποδοτικότερα spray παίζοντας με όγκους και χρώματα και δημιουργώντας την ψευδαίσθηση του βάθους. Οι όροι "Bombing" και "piecing" εισάγονται αυτήν την περίοδο με το μεν πρώτο να δίνει βαρύτητα στην ποσότητα των Tag στον ίδιο χώρο και το δεύτερο στην ποιότητα τους. Τότε ακριβώς ήταν που επίσημα απαγορεύτηκε το graffiti και βέβαια οι πόλεις έγιναν σχεδόν αυτόματα πεδίο μάχης ανάμεσα στους ατίθασους "νεαρούς επαναστάτες" και τις αρχές.
Το 1972, ο φοιτητής κοινωνιολογίας Hugo Martinez, ιδρύει τηνUnited Graffiti Association, σε ?ια προσπάθεια να αναγνωριστεί το graffiti ως ?ορφή τέχνης αλλά παρόλο που η οργάνωση έκανε απόπειρες να εκθέσει σε γκαλερί, ο καλλιτεχνικός κόσμος έμεινε αδιάφορος. Μερικά χρόνια αργότερα παρόλα αυτά κάποιες gallery της Νέας Υόρκης αποφάσισαν να εκθέσουν έργα και μερικοί συλλέκτες και μουσεία αγόρασαν έναν πολύ μικρό αριθμό. Αυτή ακριβώς η περίοδος δημιούργησε έναν έντονο προβληματισμό που κρατάει μέχρι και σήμερα. Μπορεί να εκτεθεί η Graffiti σε αίθουσες Τέχνης; Μήπως αντι να αναγνωριστεί ως μορφή Τέχνης έχουμε την πλήρη ισοπέδωση του βασικότερου χαρακτηριστικού της; Αυτό της απόλυτης ελευθερίας και έκθεσης σε δημόσιους χώρους;
Στη δεκαετία του 1980 το graffiti εξελίσσεται, ?ε τη χρήση πολύχρω?ων γραμμάτων, την απεικόνιση φανταστικών προσώπων ή χαρακτήρων από κόμικς, όπως και φανταστικών τοπίων, με την υιοθέτηση διαφορετικού στυλ από τον κάθε δημιουργό, δηλώνοντας έτσι μια πολιτιστική και καλλιτεχνική φιλοδοξία. Αυτή την περίοδο έκαναν την εμφάνισή τους στην αγορά ανεξάρτητα περιοδικά για το graffiti, όπως και ταινίες/ντοκιμαντέρ που το παρουσίασαν στο ευρύτερο κοινό.
Πολλοί νεαροί καλλιτέχνες, όπως ο James de la Vega, βλέποντας την πόλη ως μια απέραντη γκαλερί, όπου θα μπορούσαν να εκτεθούν έργα τους σε ευρύ κοινό, χωρίς να χρειάζεται να τους αποδεχτεί πρώτα το καλλιτεχνικό κατεστημένο, άρχισαν να ασχολούνται ενεργά με τοgraffiti.
Έτσι, δημιουργήθηκε η street art, ονομασία που εμφανίστηκε σύμφωναμε τον Cedar Lewisohn, στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και καθιερώθηκε το 1985,στο ομότιτλο βιβλίο του Allan Schwartzman, σύμφωναμε τον οποίο, οι street artists (ή αλλιώς urban artists, guerilla artists, graffiti artists) είναι αυτοί που έχουν ακαδημαϊκή καλλιτεχνική εκπαίδευση κι επιλέγουν να εξασκούν την τέχνη τους στο δρόμο.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μερικοί street artists άρχισαν να πειραματίζονταιμε άλλες τεχνικές, εκτός του σπρέι. Ένα καλό παράδειγμα είναι ο Shepard Fairey, τότε φοιτητής γραφιστικής στο Rhode Island School of Design που δημιούργησε τη μεγαλύτερη street art καμπάνια με τα stickers που έφτιαχνε.
Τις τελευταίες 2 δεκαετίες οι δημιουργοί και τα παραδείγματα έχουν γίνει χιλιάδες ενώ χρησιμοποιούν τις κλασσικές τεχνικές ή επινοούν ακόμα και νέες για να επικοινωνήσουν μαζικά με το κοινό. Ένας καλλιτέχνης που εχει γράψει την δική του ιστορία ειναι ο Banksyκαι η αναγνωριση του απο την παγκόσμια καλλιτεχνική κοινότητα πλέον δεδομένη αφού είναι ένας απο τους κορυφαίους εκπρόσωπους της Street Art σήμερα.
Street Art VS Graffiti
Η street art δεν έχει όρια, περιλαμβάνει διάφορες τεχνικές, όπως τοWheat Pasting (δημιουργία έργων σε χαρτί και επικόλλησή του σε μια άλλη επιφάνεια), το Stickering (δημιουργία sticker και επικόλλησή του σε δημόσιο χώρο), το Stenciling (ψεκασμός με σπρέι μέσω χαρτονιών-οδηγών, με κομμένα διάκενα), τη δημιουργία τρισδιάστατων αντικείμενων κ.α. Επιπρόσθετα, η street art είναι ένας αρκετά γενικευμένος όρος που απορροφά την παραβατικότητα του graffiti και μάλιστα οι εκπρόσωποί της δέχονται παραγγελίες για να δημιουργήσουν.
Δηλαδή για να δώσουμε ένα καθαρά Ελληνικό παράδειγμα, το graffiti (τεχνική) στους τοίχους της Τεχνόπολης στο Γκάζι θεωρείται για τους ακαδημαϊκούς Street Art και όχι Graffiti, ακριβώς επειδή υπήρχε άδεια για να γίνει κάτι τέτοιο, υπήρχε ανάθεση και όχι καταπάτηση-βανδαλισμός περιουσίας. Παράδοξο αλλά αληθινό. Η Τεχνική είναι ακριβώς η ίδια αλλά η παραβατικότητα τελικά του αλλάζει τον ορισμό!
Ιστορία της Τέχνης και Graffiti / Street Art
Για να μπορέσεις να αναλύσεις ένα είδος Τέχνης θα πρέπει να εξετάσεις την αρχή του, τους εκπροσώπους του, την τεχνοτροπία, την κοινωνιολογική του θέση κ.α. Στην περίπτωση τoυ Graffiti, πρακτικά ξεκινάμε να μετράμε από το 30.000 π.X. Αυτό λοιπόν είναι το πρώτο μεγάλο πρόβλημα!
Έτσι λοιπόν για να μπορέσουμε να το κάνουμε πιο συγκεκριμένο θα πρέπει να τοποθετήσουμε την αρχή σε κάτι πιο πρόσφατο. Πότε όμως θα ήταν αυτό; Τα μέσα του 19ου αιώνα που ακούστηκε για πρώτη φορά η λέξη graffiti αλλά περιέγραφε εικόνες δημιουργημένες αιώνες πριν; Την Δεκαετία του 60 με την πρώτη επανάσταση των μαθητών στα σχολία της Aμερικής, του 1970 με την καθιέρωση του; του 1985 με τον όρο πλέον της Street Art; Και αν τελικά καταλήγαμε κάπου, ποιους θα ορίζαμε δημιουργούς και εκπροσώπους; Τα Underground teenager της Νεας Υορκης που είναι ανώνυμα;
Και τα έργα που δημιουργήθηκαν; Έχουν πλέον βαφτεί και ξαναβαφτεί δεκάδες φορές και ελάχιστος αριθμός τους σώζεται φωτογραφικά. Επιπλέον υπάρχει και το παράνομο, περιθωριακό του θέματος. Τα Graffiti καταπατούν και βανδαλίζουν ξένη περιουσία και βέβαια είναι παράνομα. Μπορεί η Ιστορία της Τέχνης να καταγράψει αυτό το φαινόμενο;
Κάτι επίσης δύσκολο είναι ότι αρκετοί δημιουργοί δεν δρουν ατομικά αλλά σε ομάδες που μάλιστα κάποιες διαλύονται γρήγορα, αλλάζει η σύσταση τους κ.ο.κ. Το πλήθος επίσης των ανθρώπων που ασχολούνται με το Graffiti και την Street Art είναι εκατοντάδες φορές μεγαλύτερο από αυτό των υπολοίπων Τεχνών, κυρίως γιατί δεν είναι απαραίτητες οι Ακαδημαϊκές σπουδές για να αφήσεις το στίγμα σου. Αυτό κάνει πρακτικά αδύνατο να μπορέσουν οι ιστορικοί να παρακολουθήσουν ακόμα ακόμα και τους σημαντικότερους εκπροσώπους.
Graffity στην Ελλάδα
Θα έλεγε κανείς πως είμαστε από τις Χώρες με παράδοση στο Graffiti. Ψάχνοντας για βιβλιογραφία και φωτογραφίες από τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, είδα υλικό δεκάδων σελίδων και εκατοντάδων φωτογραφιών. Συνομίλησα με τουρίστες που κατέγραψαν Ελληνικά Graffiti, διασταυρώθηκα με ιστοσελίδες αφιερωμένες στο Graffiti της Ελλάδας και διαπίστωσα πως υπάρχουν δεκάδες βιβλία για το θέμα στα Ελληνικά. Μερικά από τα βιβλία που βρήκαμε και πιθανόν κάποιους να τους ενδιαφέρουν ειναι τα :
Γκραφ - Η σκηνή του Graffiti στην Ελλάδα ( ISBN: 960-455-705-Χ
Οι τοίχοι ανήκουν στο πλήθος ( ISBN: 960-6718-74-3 )
Graffiti 2 - Το χρώμα της πόλης: Το graffiti στην Ελλάδα (960-8068-19-3)
Το graffiti στην Ελλάδα - Το χρώμα της πόλης (ISBN: 960-7614-48-8)
Σχέδια πόλης - Τέχνη, διαμαρτυρία και διαφήμιση στους δημόσιους χώρους των μητροπόλεων (ISBN: 960-211-759-1 )
Το Street Art στην Αθήνα (ISBN: 960-436-174-0)
Stencil in Athens (ISBN: 960-436-189-9)
Το νέο χρώμα της πόλης (ISBN: 960-436-225-9)
Χρονο-Graffiti (Συγγραφείς: Γιάννης Ευσταθιάδης )
Φωτογραφίες απο Graffiti στην Ελλάδα
ΑΘΗΝΑ
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Βιβλιογραφία - Πηγές:
Street Art (Ullmann) - ISBN: 978-3-8331-4944
Wikipedia.com
Διπλωματική εργασία του Παύλου Σατόγλου ( Ανοικτό Πανεπιστήμιο - Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών)
Η Street Art αναπτύσσεται σε δημόσιους χώρους και περιλαμβάνει μια ποικιλία μορφών και τεχνικών. Τα wheat pasting, sticker bombing, stencil graffiti, poster art, οι υπαίθριες προβολές και εγκαταστάσεις, η χρήση μικτών τεχνικών, η παραποίηση οδικών σημάτων κ.α. περιλαμβάνονται σε αυτό που ονομάζουμε με μια λέξη σήμερα, street art. Το Graffiti είναι σίγουρα ο μεγάλος εκπρόσωπος της Street Art.
Το 1972, ο φοιτητής κοινωνιολογίας Hugo Martinez, ιδρύει τηνUnited Graffiti Association, σε ?ια προσπάθεια να αναγνωριστεί το graffiti ως ?ορφή τέχνης αλλά παρόλο που η οργάνωση έκανε απόπειρες να εκθέσει σε γκαλερί, ο καλλιτεχνικός κόσμος έμεινε αδιάφορος. Μερικά χρόνια αργότερα παρόλα αυτά κάποιες gallery της Νέας Υόρκης αποφάσισαν να εκθέσουν έργα και μερικοί συλλέκτες και μουσεία αγόρασαν έναν πολύ μικρό αριθμό. Αυτή ακριβώς η περίοδος δημιούργησε έναν έντονο προβληματισμό που κρατάει μέχρι και σήμερα. Μπορεί να εκτεθεί η Graffiti σε αίθουσες Τέχνης; Μήπως αντι να αναγνωριστεί ως μορφή Τέχνης έχουμε την πλήρη ισοπέδωση του βασικότερου χαρακτηριστικού της; Αυτό της απόλυτης ελευθερίας και έκθεσης σε δημόσιους χώρους;
