Είναι κάποιες νύχτες πιο μαύρες απ’ τις άλλες, όταν το
σκοτάδι τους βαθαίνει απ’ το
φως προβολέων
και τροχιοδεικτικών. Είκοσι, τριάντα χρόνια μετά, καταλαβαίνεις πόσο
κοντά είχε έρθει ο θάνατος να εξετάσει τα δόντια ή τα νεφρά σου και
φοβάσαι που τότε δεν φοβόσουν. Τι ξέρουν δεκαοχτάχρονα και εικοσάχρονα
παιδιά από φόβο; από οικονομία ζωής; - σου κόβονται σήμερα τα πόδια, αν ο
γιος σου τώρα ή η κόρη σου ήταν εσύ τότε, και
πέφτεις στα γόνατα να προσευχηθείς, να ανάψεις κερί στη μνήμη
εκείνων που έπεσαν εκείνες τις νύχτες, χωρίς να γνωρίζουν ότι η Υβρις θα τους κηρύξει
ανύπαρκτους νεκρούς, ότι πολλοί ή λίγοι εξ όσων η θυσία των ηρώων
ελευθέρωσε, θα έλεγαν τότε ή αργότερα
απρέπειες που μόνον ο
φθόνος επιτρέπει και μόνον τα
κόμπλεξ υπαγορεύουν στους ανθρώπους. Κι όμως
εσύ, με τα μυαλά που κουβαλούσες τότε,
ακριβούς πανάκριβους θα είχες ακόμα και τους
κατηγόρους σου, συγκαιρινούς ή πρωθύστερους, διότι από
αγάπη πήγες και έπεσες, από ευρυχωρία κι από ελπίδα. Οπως από αγάπη στους ανθρώπους πήγαν κι
εστάθηκαν οι σύντροφοί σου, αυτοί που ήταν τυχεροί και δεν έπεσαν, αυτοί που αργότερα τους σκόρπισαν οι καιροί –
δεν είναι κακό! Για να ζουν είναι πλασμένοι οι άνθρωποι, κι όχι για να κάνουν τους ήρωες.
Στις νυχτερινές και ημερήσιες συναθροίσεις
τον Νοέμβριο του 1973 μαζεύτηκαν λίγες ψυχές που εξέφραζαν πολλές.
Ετερόκλητοι άνθρωποι, σε ηλικίες, σε τάξεις, σε απόψεις. Από
